"Rıfat Ilgaz Sempozyumu" Kitap Ve CD'si Kaynak Bir Eser

22/4/2009 · Kategori: Kitap

16 Şubat 2008
Doğan HIZLAN  dhizlan@hurriyet.com.tr

Rıfat Ilgaz Edebiyatımızın Koca Çınarı

Popülerlik kazanmış usta bir edebiyatçıdır Rıfat Ilgaz.

Yazdığı her türde başarılı olmuş, hepsinde de anılmaya, okunmaya değer yapıtlar vermiştir.

Şairlerin, yazarların bazı yazıları, şiirleri onları her yerde temsil eder. Adları anıldığında hemen o anımsanır. Bu bir yazarın yaygınlaşmasını, ünlenmesini sağlar ama onu tek bir eserin kısır dünyası içine kapatır.http://preview.hurriyet.com.tr/preview/image.aspx?picid=4985424

Rıfat Ilgaz'ın Hababam Sınıfı'ndan söz ediyorum. Okundu, tiyatroda, sinemada seyredildi. Ama ne yazık ki şairliğini, diğer türlerdeki başarısını unutturdu.

Bu tehlike elbet sadece Rıfat Ilgaz için geçerli değil, Ahmet Muhip Dıranas denince de akla ilk gelen Fahriye Abla şiiridir. Birçoğumuz Cahit Sıtkı Tarancı'nın sadece Otuz Beş Yaş şiirini biliriz. Şiirin ünü yazarın ününü aşmıştır.

Bu saplantıyı ortadan kaldırmak, bir esere odaklanmayı önlemek için yapılması gerekenler nedir peki...

Yazarlar, şairler hakkında sempozyumlar düzenlemek, onun diğer eserlerini de, okunma, eleştiri gündemine getirmek, böylece bütün yazdıkları açısından onu okurlara tanıtmak, ilk akla gelenlerdendir. Başarıyla yerine getirildiği vakit, mutlaka olumlu sonuç verecektir.

Kastamonu'da yapılan Rıfat Ilgaz Sempozyumu kitabını okurken bu gerekçeyle sevindim.

Çınar Yayınları ile Kastamonu Valiliği'nin ortaklaşa yayınladıkları "Edebiyatımızın Koca Çınarı" Anısına - Rıfat Ilgaz Sempozyumu kitabı, hakkındaki bildirilerin toplandığı bir kitap.

Yazarlar, eleştirmenler, dostları, onun yapıtlarını, kişiliğini yazmışlar. Okur, bu kitabı okuduktan, içindeki bazı makaleleri seçtikten sonra, hiç kuşkum yok, Rıfat Ilgaz'ın Hababam Sınıfı'ndan ibaret olmadığını anlayacaktır.

Açılış konuşmaları bölümünde: Prof. Dr. Bahri Gökçebay, Mustafa Kara, Mehmet Yıldırım, Aydın Ilgaz, Tarık Akan ve Prof. Dr. Cahit Kavcar'ın yazıları var.

Kitap şu konu başlıklarından oluşuyor: Rıfat Ilgaz ve Kişiliği, Rıfat Ilgaz ve Dil, Rıfat Ilgaz'ın Romancılığı ve Öykücülüğü, Rıfat Ilgaz ve Tiyatro, Rıfat Ilgaz ve Çocuk Edebiyatı, Rıfat Ilgaz ve Aydınlanma, Rıfat Ilgaz ve Toplumcu Gerçekçilik, Yerelden Evrensele Rıfat Ilgaz, Rıfat Ilgaz ve Eğitim, Rıfat Ilgaz'ın Şiiri, Rıfat Ilgaz ve Mizah, Poster Bildiriler.

Sempozyum kitabının sonunda Sonuç Bildirgesi yer alıyor. Ilgaz'a genel bakışı özetliyor aşağıdaki bildirge:

"Rıfat Ilgaz, 1940'lardan başlayıp aramızdan ayrıldığı 1993 Temmuz'una kadar, laik ve etik duruşunu değiştirmemiş; dil, eğitim ve kültürün yozlaşmasına yaşamı ve yapıtlarıyla karşı çıkmıştır.

Toplumcu, özgürlükçü, yurtsever savaşımcılığını, Anadolu'nun binlerce yıllık kültür kaynağından beslenerek gerçekleştirmiştir."

Bazı yazarlar, şairler vardır ki, zaman zaman onları okuyarak, dünyayı kavrarsınız. Onların hepsi de, yaşamanın sorumluluğunu hatırlatırlar bizlere, Rıfat Ilgaz bu edebi kişiliklerden biridir.

Yazımın önceki satırlarından konu başlıklarını verdim, her okur ilgilendiği tür üzerine yazılanları okuyabilir, ama bu seçme bence yazarın bütününü anlamaya, algılamaya karşı onaylamadığım bir seçme biçimidir.

Çünkü bir yazarın, ancak bütün eserlerini okuduğunuzda, onun için donanımlı bir yargıya sahip olabilirsiniz.

Ayrıca neden değişik türlerde yapıt verme gereksinimi duyduğunu anlarsınız.

Mizahın, her türde ayrı kullanılışı, Rıfat Ilgaz'ın ustalıklarından biridir. Mizahı ayrı türlerde kullanış şekli, yine farklı türler verme gereksinimine ilave olarak, bunları bir araya nasıl getirdiğini de gösteriyor.

Onun yazdıklarından ve hakkında yazılanlardan çıkan en belirgin sonuç; toplumcu gerçekçi bir yazarın duyduğu sorumluluktur.

Aydınlanma'yı benimseyen herkesin birinci şartı budur. Değişik yazıları okudukça, Rıfat Ilgaz'ın önemini bir kez daha anlayacaksınız.

Yazımı Aydın mısın? şiiri ile bitireceğim. Çünkü inanıyorum ki, bu şiir hem onun düşünce anlayışını, hem yaşayışını gayet iyi dile getiren, hem de en başından beri söylediklerimi fazlasıyla haklı çıkaracak bir şiir.

KİTAPTAN

Rıfat Ilgaz'ın şiirinde toplumsal duyarlılık (Mustafa Şerif Onaran)

Rıfat Ilgaz, Hababam Sınıfı'nı okuyanlar için bir gülmece yazarıdır. Oysa bu çok yönlü yazarın temelinde bir ozan vardır. Belki her yazar edebiyata ilk adımlarını önce şiirle atmıştır. Rıfat Ilgaz da öyle. Yer yer aruz, yer yer hece ölçüsüyle yazdığı, şiire başladığı yılların on yıldan çoğunu kapsayan, ince duyarlıkların işlendiği bu şiirler, bir çeşit alıştırma niteliğindeydi. Rıfat Ilgaz'ın ilk şiirlerindeki bireysel duygulanmalar bile yaşanmış bir duyarlıktan gelmiyordu. Şiirin altyapısını kişisel duyarlıkla işlese bile, genç ozan Rıfat Ilgaz, yaklaşan toplumsal baskıyı içten içe duymaktaydı. Kırklı yıllara doğru dünya yeniden biçimlenmek üzere değişiyordu. 2. Dünya Savaşı sömürü anlayışını yeni koşullara göre düzenleyecekti. Ama ozanı ilgilendiren genel koşullar değil, ayrıntılardır. Aliş'in kolunun kesilmesi, asıl üzerinde durulması gereken konudur.

AYDIN MISIN?

Kilim gibi dokumada mutsuzluğu

Gidip gelen kara kuşlar havada

Saflar tutmuş top sesleri gerilerden

Tabanında depremi kara güllelerin

Duymuyor musun



Kaldır başını kan uykulardan

Böyle yürek böyle atardamar

Atmaz olsun

Ses ol ışık ol yumruk ol

Karayeller başına indirmeden çatını

Sel suları bastığın toprağı dönüm dönüm

Alıp götürmeden büyük denizlere

Çabuk ol

Tam çağı işe başlamanın doğan günle

Bul içine tükürdüğün kitapları yeniden

Her satırında buram buram alınteri

Her sayfası günlük güneşlik

Utanma suçun tümü senin değil

Yırt otuzunda aldığın diplomayı

Alfabelik çocuk ol



Yollar kesilmiş alanlar sarılmış

Tel örgüler çevirmiş yöreni

Fırıl fırıl alıcı kuşlar tepende

Benden geçti mi demek istiyorsun

Aç iki kolunu iki yanına

Korkuluk ol

Hürriyet Gazetesi; 16 Şubat 2008

***   ***   ***   ***   ***  ***   ***

Rıfat Ilgaz Sempozyumu Kitaplaştı




Sempozyumla önemli bir adım, sempozyumun kitaplaşmasıyla da ikinci önemli adım atıldı


Kastamonu Valiliği, Ankara Üniversitesi Kastamonu Meslek Yüksekokulu ve Çınar Yayınları Rıfat Ilgaz Kültür Merkezi tarafından düzenlenen “Rıfat Ilgaz Sempozyumu” 10-12 Mayıs 2006 tarihleri arasında gerçekleştirilmişti. Amacı: “Küreselleşme, globalleşme söylemleri altında Yeni Dünya Düzeni dayatmaları ülkemizin yüzyıllık sorunu… Yaşadığı dönemde bu topraklarda aydın onuru, yazar sorumluluğu, şair duyarlılığıyla dimdik kalmış, çektiği sıkıntıları mizah hoşgörüsünde yaşamış bir Anadolu çınarı Rıfat Ilgaz. Onu bilimsel yönden ele almak, bağımsız kalmanın da ipuçlarını verecek günümüz aydınlarına” denilerek açıklanan sempozyumu, değerli Jülide Gülizar sunmuş ve açış konuşmalarını; Kastamonu Meslek Yüksekokulu Müdürü Prof. Dr. Bahri Gökçebay, Vali Mustafa Kara, Milletvekili Mehmet Yıldırım, Rıfat Ilgaz’ın oğlu Yazar ve Yayıncı Aydın Ilgaz ile AÜ Eğitim Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cahit Kavcar yapmıştı. İşte bu sempozyuma katılarak ya da göndererek bildiri sunan yüzden fazla yazar ve bilim insanının çalışmalarını içeren yazılar, bu kez de düzenleyicilerin katkılarıyla Çınar Yayınları tarafından kitaplaştırıldı. Ekinde bir de CD’nin bulunduğu 903 sayfalık kitap, Rıfat Ilgaz’ı değişik yönleriyle ışıldak altına almaya çalışıyor.||Konuların çoklu irdelenmesi||Bilindiği gibi Rıfat Ilgaz, edebiyatın değişik türlerinde eser vermiş bir kalem adamıdır. Edebiyat dünyasına şiirle adım atmış olsa da öykü, roman, tiyatro, anı, deneme ve de çocuklara ilişkin öykü ve romanlar yazmıştır. Bütün eserlerine de kişiliğinin damgasını vurmuştur. Demek oluyor ki, diğer tüm yazarlarda olduğu ya da olması gerektiği gibi, Rıfat Ilgaz’ın eserleri de bir yanda edebiyat değerleri açısından irdelenirken, diğer yanda kişiliğiyle bütünleştirilip ele alınmak zorundadır.||Başka bir önemli yan ise eserlerini yazdığı dil olan Türkçedir, Türkçenin kullanımıdır. Çünkü, Heidegger’in dediği gibi; “Dil varlığın evidir”. Yani, eserin varlığı dille ilintilidir, çünkü eseri zamana karşı ayakta tutan dildir. Bu bakımdan dil yanı ele alınmamış eser ya da yazar incelemeleri, eksikli olmaktan kurtulamazlar.||Her insanın kendine özel bir kişiliğe sahip olduğu bilimin onayladığı bir gerçekliktir. Kişiliğin oluşmasındaki baş mimar da hayattır. Hayatın içindeki olumlu ya da olumsuz koşullar, sevinçler, üzüntüler, yıkımlar, umutlar vb. öğeler, çaktıkları çivilerle kişiliğin olumlu-olumsuz oluşması ya da kişilik sapmaları yönünde önemli bir rol oynarlar.||Şimdi bu olguyu öğretmenlik, gazetecilik, şair-yazarlık yapmış, sorgulara uğramış, kaçaklık edip hapis yatmış ve daha birçok badire geçirmiş Rıfat Ilgaz özelinde düşünelim: o zaman, bütün bu yaşananların oluşturduğu iniş-çıkış ve kırılmaların hayatıyla birlikte, sanatında da ne denli bir yer bulduğu, ayrı ayrı yapılacak araştırma ve incelemelerin konusu olacaktır.||Bütün bu saydıklarım “eşittir” işaretinin bir tarafında kalan şeylerdir. Diğer tarafında ise dönemi içinde değerlendirilen Rıfat Ilgaz’ın, uğraş alanlarındaki eserleriyle nereden nereye geldiği, topluma sanatı ve kişiliğiyle ne kattığı, yani dünya görüşü ve aydınlanmacı yanıyla irdelenmesi vardır.||Sempozyuma katılan ve bildiri gönderen yazarlar, bu konuları ya da saptadıkları başkaca ayrıntılardan yola çıkarak, bir bakıma Rıfat Ilgaz’ın kişisel ve sanatsal hallerini tek tek ama kalem çokluğuyla irdelemişlerdir.||Rıfat Ilgaz’da Rıfat Ilgaz’ı aramak||Yüzden fazla katılımcının yalnızca ad ve yazı başlıklarını anmanın bile gazete yazısının sınırlarını aşacağı çok açık. Ne ki, kitabın “Rıfat Ilgaz ve Kişiliği” bölümünde yer alan yazılarıyla Konur Ertop, Burhan Günel, Özgen Seçkin, Osman Şahin, İbrahim Tığ, Kürşat Coşgun, Sabahattin Yalkın ve Tanju Cılızoğlu’nun, eserlerinden yola çıkarak ya da anılara yaslanarak Rıfat Ilgaz’ı aradıklarını, buldukları dayanaklarla yaşamdan yansıyan somutluklara yöneldiklerini söyleyebiliriz.||Kıdemli yoldaş şiir||İlk şiirini 1926 yılında on beş yaşındayken yazan Rıfat Ilgaz: “Elim birine değsin/ Isıtayım üşüdüyse/ Boşa gitmesin son sıcaklığım!” dizelerini yazdığı 1993 yılı Temmuz ayının yedisinde en kıdemli yoldaşından ayrılarak şiir defteriyle birlikte, hayatının defterini de kapadı. Yaşam öyküsünü bilenler, sınıfsal bir bütünlük içinde genleşen şiirinin ne denli acı ve mücadelelerden geçerek aydınlığa ulaştığını kolayca anlayabilirler. Ne ki, doğru ve bütünlüklü anlamak, ayrıntıları da bilmekten geçer. İşte bunun için çoğu şair olan ve sayıları yirmiyi aşan sanatçı, Rıfat Ilgaz şiiri içinde yolculuk yaparak, ayrı özelliklerinin ayrıntılarını okuyucuyla paylaştılar.||Ayrıca, aynı şiirde olduğu gibi Rıfat Ilgaz ve eserleri: (Rıfat Ilgaz ve Dil, Rıfat Ilgaz Romancılığı ve Öykücülüğü, Rıfat Ilgaz ve Tiyatro, Rıfat Ilgaz ve Çocuk Edebiyatı, Rıfat Ilgaz ve Aydınlanma, Rıfat Ilgaz ve Eğitim, Rıfat Ilgaz ve Mizah) ana başlıkları altında, konunun uzmanları tarafından ele alınarak açımlanmaya çalışıldı.||Yere düşmekle cevher||2. Dünya Savaşının faşizan kafalı yöneticileri tarafından, bir zamanlar kollarına takılan kelepçeyle memleketinin sokaklarında dolaştırılan Rıfat Ilgaz’ın bugün değeri anlaşılmıştır. İlçe Belediye Başkanı Necdet Demir’in, sanatçının doğduğu evi “Rıfat Ilgaz Kültür Merkezi” olarak hayata geçirmesi, bunun önemli bir kanıtıdır. Bu bağlamda; “cevherin yere düşmekle değer yitirmediği” de görülmüştür. Çünkü Rıfat Ilgaz, gerçeklerden kopmadan sürdürdüğü sanatsal yürüyüşü, kişisel tavrı ve eserleriyle, yalnız Türkiye insanının yüreğinde ayrıcalıklı bir yer tutmuyor. Ele aldığı konuların tüm insanlığı ilgilendirmesi ve manevi ihtiyaçlarının karşılığı olması nedeniyle evrensel bir boyut taşıyor. Yerelden evrensele giden bu yolculuğun izlerini süren Zekeriya Kaya, M.Emin Değer, Yılmaz Onay ve Suat Batur; gerek ülkemiz gerekse dünya için Rıfat Ilgaz ve Rıfat Ilgaz gibi sanatçıların ne denli gerekli olduğunu ortaya koyuyorlar.||Sonuç Bildirgesi’nde de belirtildiği üzere, Rıfat Ilgaz adına düzenlenen sempozyumla önemli bir adım, sempozyumun kitaplaşmasıyla da ikinci önemli adım atılmıştır. Prof. Bahri Gökçebay’ın Cide’de meslek yüksekokulu açma yolundaki girişimi ise usta sanatçının verdiği emeğin somutlaşmasıdır. Böylece, çok geniş bir yelpazeden bakılarak dile getirilen görüşlerle, hakkında “başucu kitabı” diyebileceğimiz bütünlüklü bir yapıtın ortaya çıkmasıyla birlikte, Rıfat Ilgaz öğretmenliğinin de sürmekte olduğunun görülmesi sağlanmış olmaktadır.

Güngör Gençay

http://www.evrensel.net//haber.php?haber_id=24027

***   ***   ***

Rıfat Ilgaz Sempozyumu

        
sempozyum.jpg
sempozyum.jpg 
 
<_script /><_script />
Tür: Makale
Yazar: Rıfat Ilgaz
Yayınevi: Çınar Yayınları
Yeni çıkan: Evet

 

Rıfat Ilgaz, 1940'lardan başlayıp aramızdan ayrıldığı 1993 Temmuzuna kadar laik ve etik duruşunu değiştirmemiş; dil, eğitim ve kültürün yozlaşmasına yaşamı ve yapıtlarıyla karşı çıkmıştır. Toplumcu, özgürlükçü, yurtsever savaşımcılığını Anadolu'nun binlerce yıllık kültür kaynağından beslenerek gerçekleştirmiştir. Kültürsüzleştirme konusundaki iç ve dış saldırıların doruğa ulaştığı günümüz Türkiye'sinde, sanatçı, aydın kişiliği ve sorumluluk bilinciyle bizlere güç vermektedir.

1980'lerden başlayarak 1990'larda yaygınlaşan yeni dünya düzeni, 2000'lerin başında kötü meyvelerini vermeye başlamıştır. Bu saldırılar, ülkemizin ekonomik, toplumsal, siyasal ve sanatsal yapısını bozduğu gibi, laik çağdaş bireyi, ulus devleti ve bağımsızlığı yok etmeyi amaçlamaktadır. Bu amacı gerçekleştirmek için de, Türkçemizi bozmaya, geleneksel değerlerimizi yozlaştırmaya yönelik girişimler, her geçen gün giderek yoğunlaşmaktadır. Bu çok yönlü olumsuz gelişmelerin somut örnekleri günümüz edebiyatında, kültüründe ve toplum yaşamında açıkça görülmektedir.

Bütün bu olumsuzluklara edebiyat ve kültür bağlamında karşı çıkmak üzere; Rıfat Ilgaz'ı var eden ve Ulusal Kurtuluş Savaşımızda Anadolu'nun atardamarı olma işlevini üstlenen Kastamonu ilindeki Kastamonu Meslek Yüksekokulu eşgüdümünde 10-11-12 Mayıs 2006 günlerinde Rıfat Ilgaz Sempozyumu gerçekleştirilmiştir.

Etkinliğe bilim ve sanat insanları, yirmi iki ana başlık altında son derece nitelikli doksan altı bildiriyle katkıda bulunmuşlardır. Ayrıca sempozyumdaki oturumlara öğrencilerin ve halkın da katılımı yüksek olmuştur.

Bu kültürel girişimden alınan güçle; ülkemizin toplumsal ve kültürel yaşamına yeni atılımlarla katkı sunulması ve süreklilik kazandırılması gerektiği ortak sonucu çıkarılmıştır.

RIFAT ILGAZ SEMPOZYUMU
YÜRÜTME KURULU

Daha Fazla Bilgi
ISBN: 978-975-348-215-8
Ölçü: 24 cm x 16 cm
Sayfa Sayısı: 903 sayfa
Basım tarihi: 2007 Ekim
Fiyatı: 50 YTL

T  A  D  I  M  L  I  K:

RIFAT ILGAZ SEMPOZYUMU'NDA SUNULAN BİLDİRİ ÖZETLERİ

yeni - 13.07.2006 -

RIFAT ILGAZ VE TİYATRO / BİLDİRGE ÖZETİ / METİN BORAN

RIFAT ILGAZ ŞİİRİNE BİR YAKLAŞIM / BİLDİRGE ÖZETİ / AYTEN MUTLU

RIFAT ILGAZIN ŞİİRİ'NE KISA BİR YOLCULUK / BİLDİRGE ÖZETİ / MEHMET AYDIN

RIFAT ILGAZ'IN ROMANINDAN ANADOLU PANORAMASINA / BİLDİRİ ÖZETİ / HATİCE EMEL DİNSEVEN

RIFAT ILGAZ'IN ŞİİRİNDE YERELDEN EVRENSELE İNSANIN MACERASI / BİLDİRİ ÖZETİ / MEHMET EMİN DEĞER

EkleBunu Sosyal Paylaşım Butonu

0 yorum yazılmıştır

« Önceki :: Sonraki »